Fríverslunarsamningar gilda aðeins á milli þeirra ríkja sem eru aðilar að þeim. Þau ríki sem ekki eru aðilar að samningi eru nefnd þriðju ríki með tilliti til þess samnings.

Hægt er að skipta þeim fríverslunarsamningum sem Ísland er aðili að í tvo flokka:

• Marghliða samninga: Aðilar að marghliða samningum eru fleiri en tveir. Nokkrir marghliða samningar hafa verið gerðir á milli EFTA-ríkjanna annars vegar og einstakra ríkja hins vegar. Samningar EFTA-ríkjanna við Tyrkland, Lettland, Litháen, o.s.frv. eru dæmi um marghliða samninga.

• Tvíhliða samninga: Tvíhliða samningur er samningur á milli tveggja ríkja, samanber til dæmis fríverslunarsamning á milli Íslands og Grænlands frá 1985.

Bæði tvíhliða og marghliða fríverslunarsamningar eru byggðir á meginreglunni um gagnkvæmni. Báðir eða allir samningsaðilar njóta góðs af ákvæðum um tollfríðindi við útflutning til annars samningsaðila. Þetta þarf þó ekki að þýða að samningarnir geti ekki verið ósamhverfir, það er að einn samningsaðilinn veitir til dæmis tiltekinni vöru tollfrelsi (0%) frá gildistöku samningsins en annar samningsaðili lækkar tolla af sömu vöru í áföngum.

Fríverslunarsamningur Íslands við Kína

Fríverslunarsamningur Íslands við Kína tók gildi 1. júlí 2014. Samningurinn er tvíhliða og nær yfir þrjú meginsvið:

• Vöruviðskipti: Tollalækkanir og niðurfelling tolla á mörgum sviðum

• Þjónustuviðskipti

• Fjárfestingar

Kína innleiddi tollaívílnanir á ýmsar íslenskar afurðir og á móti veitti Ísland núlltoll á allar kínverskar iðnaðarvörur og sjávarafurðir.

Til að njóta tollaívilnana samkvæmt samningnum þurfa vörur að uppfylla skilgreindar upprunareglur. Við innflutning og útflutning þarf að sanna uppruna vöru með viðeigandi skjölum til að fá tollfríðindi.

Aðrir fríverslunarsamningar

Nánar má lesa Kínasamninginni og aðra fríverslunarsamninga Íslands á vef Stjórnarráðsins.