Dómasafn gefið út af dómstólum

Húsfélagið M krafðist skaðabóta úr hendi B ehf. vegna ætlaðra galla á sameign fasteignar að Miðbraut 28 en kröfunni var beint að B ehf. sem eiganda hússins og seljanda íbúða í því. Skaðabótakrafa M var reist á niðurstöðum matsgerðar dómkvadds matsmanns sem taldi margvíslega annmarka á sameigninni, einkum varðandi frávik frá hönnunargögnum. Í dómi Landsréttar var litið til þess að B ehf. hefði ekki verið meðal matsþola í matsmálinu sem var undanfari dómkvaðningar matsmanns. Með því hefði B ehf. hvorki haft tækifæri til að koma að sjónarmiðum sínum við val á matsmanni né við matið sjálft, en engu var talið skipta í því tilliti að fyrirsvarsmaður félagsins hefði mætt á einn matsfund í umboði framkvæmdastjóra annars félags sem var meðstefndi í héraði. Taldi Landsréttur jafnframt að þar sem B ehf. hefði ekki átt aðild að matsmálinu hefði félagið ekki átt þess kost að leggja fram gögn í því og ekki átt þess kost að beiðast yfirmatsgerðar er matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir. Af þeim sökum yrði matsgerðin ekki lögð til grundvallar niðurstöðu málsins gagnvart B ehf. Þar sem M hafði ekki reist skaðabótakröfu sína á öðrum haldbærum sönnunargögnum þótti húsfélagið ekki hafa fært sönnur á að það ætti skaðabótakröfu á hendur B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfum M.

Málið varðaði skaðabótakröfu GS vegna miðlunar stefnda E á persónuupplýsingum um hann til samtakanna G. Í dómi Landsréttar var talið að umrædd miðlun persónuupplýsinga hefði hvorki getað byggst á rétti G til þeirra á grundvelli upplýsingalaga né hefði vinnsla þeirra verið nauðsynleg til að fullnægja lagaskyldu í skilningi 3. tölul. 9. gr. laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Varð það niðurstaða Landsréttar að vinnslan hefði farið fram í andstöðu við lög nr. 90/2018 og almennu persónuverndarreglugerðina. Við mat á því hvort G hefði hlotið tjón vegna miðlunarinnar leit Landsréttur til þess að undir ófjárhagslegt tjón í skilningi almennu persónuverndarreglugerðarinnar gæti fallið ótti þess sem upplýsingarnar lúta að, meðal annars við mögulega hagnýtingu eða misnotkun þriðja aðila á þeim. Var talið að slíkt ætti við í málinu og að hin ólögmæta miðlun persónuupplýsinga hefði því valdið GS tjóni, og að stefndu hefði ekki tekist að afsanna að sú miðlun hefði verið á ábyrgð E í skilningi 3. mgr. 82. gr. almennu persónuverndarreglugerðarinnar. Ekki var talið að áfrýjandi hefði sýnt fram á að umfjöllun í fjölmiðlun ætti rætur að rekja til hinnar ólögmætu miðlunar upplýsinga, en á hinn bóginn lá fyrir að samtökin G miðluðu upplýsingunum áfram og með því var neikvæðri opinberri umræðu um störf GS viðhaldið. Var stefndu því gert að greiða áfrýjanda 800.000 krónur í miskabætur.

K var gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að hafa veist að A og slegið hann endurtekið í höfuðið með glerglasi, uns glasið brotnaði á höfði A og í kjölfarið sparkað í líkama hans, allt með þeim afleiðingum að hann hlaut fimm sár hægra megin á höfði og þar af 1,5 til 2 cm skurði í hársverði við enni. Var háttsemi K í ákæru talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við upphaf aðalmeðferðar í héraði féll ákæruvaldið frá orðalaginu „hægra megin“ í ákæru. Með hinum áfrýjaða dómi var K sakfelld samkvæmt ákæru eins og hún hljóðaði eftir breytinguna þó þannig að K var sýknuð af því að hafa sparkað í líkama A og því að hafa valdið honum þeim áverkum sem reyndust vera hægra megin á höfði hans. Var refsing K ákveðin fangelsi í sex mánuði skilorðsbundið auk þess sem K var gert að greiða A miskabætur. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrir lægi upptaka úr eftirlitsmyndavél sem sýndi skýrt þau atvik sem ákært væri fyrir. Kvað Landsréttur framburð K hafa verið óstöðugan og í miklu ósamræmi við fyrrnefnda upptöku og væri hann metinn ótrúverðugur. Með vísan til þess og samkvæmt því sem sæist á myndbandinu, sem fengi stuðning í framburði vitnisins B, teldist sannað að K hefði eftir höfuðhöggin sparkað í líkama A líkt og greindi í ákæru. Þá þótti Landsrétti ekki efni til að gera greinarmun á sárunum hægra og vinstra megin á höfði og yrði að telja hafið yfir skynsamlegan vafa að öll sárin væru að rekja til árásar K. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var K sakfelld samkvæmt ákæru og brot K heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Ekki þóttu efni til að hrófla við refsiákvörðun eða bótaákvörðun og voru ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu ákærðu og einkaréttarkröfu því staðfest með vísan til forsendna.

Ákærðu S, L og M var gefið að sök manndráp, frelsissvipting og rán með því að hafa í félagi svipt A lífi og beitt hann í aðdraganda þess margþættu og hrottafengnu líkamlegu ofbeldi, sbr. ákærulið I, og tilraun til fjárkúgunar, sbr. ákærulið II. Þá var ákærða X gefið að sök peningaþvætti með því að hafa samþykkt, að beiðni L og M, að taka við millifærslu inn á bankareikning sinn af bankareikningi A, sbr. ákærulið III. Loks var ákærðu R gefin að sök hlutdeild í frelsissviptingu og ráni í ákærulið I, sbr. ákærulið IV. Með hinum áfrýjaða dómi voru S, L og M sakfelldir samkvæmt ákærulið I og var S einnig sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið II en L og M sýknaðir. Þá var X sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið III en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið. Loks var R sýknuð af sakargiftum samkvæmt ákærulið IV. Var ákærðu S og L gert að sæta fangelsi í 17 ár og M fangelsi í 14 ár. Loks var S, L og M gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Í dómi Landsréttar var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að S, L og M hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem lýst væri í ákærulið I og staðfesti Landsréttur sakfellingu ákærðu fyrir manndráp, sbr. 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, frelsissviptingu og rán. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms varðandi ákærulið II. Að mati Landsréttar þótti ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að X hefði haft vitneskju um að upplýsingarnar sem hann veitti yrðu nýttar til að koma undan ávinningi af refsiverðu broti og að hann hefði verið bær til að veita samþykki sitt til þess á verknaðarstundu. Sýknaði Landsréttur því X samkvæmt ákærulið III. Loks taldi Landsréttur að þáttur R í aðdraganda frelsissviptingar A uppfyllti skilyrði til að teljast hlutdeild í frelsissviptingu A en ákæruvaldinu hefði aftur móti ekki tekist sönnun um það að ásetningur R hefði staðið til þess að A yrði beittur líkamlegu ofbeldi til að ná af honum fé. Var R því sakfelld fyrir hlutdeild í frelsissviptingu en sýknuð af hlutdeild í ráni samkvæmt ákærulið IV. Var refsing S og L ákveðin fangelsi í 16 ár, refsing M fangelsi í 12 ár auk þess sem þeim var gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Loks var R gert að sæta fangelsi í 6 mánuði sem bundið var skilorði.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli c-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að felld yrði úr gildi ákvörðun L um að X yrði gert skylt að halda sig innan höfuðborgarsvæðisins og sinna reglulegri tilkynningarskyldu.

S var sakfelldur í héraði fyrir fíkniefna- og vopnalagabrot. Eldri skilorðsdómur var tekinn upp og S gerð refsing í einu lagi. Var refsing S ákveðin fangelsi í níu mánuði, en fullnustu sex mánaða frestað skilorðsbundið í tvö ár. Jafnframt voru gerð upptæk nánar tilgreind fíkniefni, fíknilyf og vopn. S áfrýjaði héraðsdómi í því skyni að fá refsinguna mildaða og bundna skilorði að öllu leyti. Með dómi Landsréttar var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Í málinu var deilt um hvernig haga skyldi lögheimili tveggja drengja A og B og inntak umgengnisréttar. Með hinum áfrýjaða dómi var ákveðið að lögheimili drengjanna skyldi vera hjá B. Þá var mælt fyrir um að regluleg umgengni A við börnin skyldi vera aðra hverja viku auk þess sem kveðið var á um umgengni í sumarleyfi, um jól, áramót og páska. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að aðstæður hefðu breyst eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms en B hefði flutt frá […], þar sem drengirnir hefðu verið búsettir um árabil, til höfuðborgarsvæðisins. Tengsl A og B við drengina væru góð og þau bæði hæf til að fara með lögheimili þeirra. Þá væru þau sammála um að miða bæri umgengni við langar helgar byggju þau ekki í sama bæjarfélagi. Taldi Landsréttur ekkert benda til annars en að líðan drengjanna væri góð við núverandi aðstæður. Féllst Landsréttur á með héraðsdómi að stöðugleiki ríkti í lífi þeirra og að þeim væri fyrir bestu að sem minnst röskun yrði á högum þeirra. Meðal annars að þessu gættu staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að lögheimili drengjanna skyldi vera hjá B. Að virtri breyttri búsetu A taldi Landsréttur það ekki þjóna hagsmunum drengjanna að dvelja viku og viku í senn hjá hvorum aðila. Í ljósi aðstæðna, þar með talið skólagöngu og fjarlægðar á milli dvalarstaða, þætti það í bestu samræmi við hagsmuni drengjanna að reglubundin umgengni við A miðaðist við langa helgi á fjögurra vikna fresti. Þá var mælt fyrir um umgengni í sumar-, haust- og vetrarleyfum. Loks staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um umgengni um jól, páska og áramót.

Með hinum kærða úrskurði var málið fellt niður að kröfu Ó, og H og Á úrskurðaður málskostnaður úr hans hendi. Fyrir Landsrétti deildu aðilar um skyldu Ó til greiðslu málskostnaðar og umfang hans. Ó byggði sérstaklega á því að þar sem héraðsdómari hefði hagað meðferð málsins með þeim hætti að kveða upp úrskurð þar sem hann hafnaði kröfu Ó um að víkja sæti eftir að aðalmeðferð málsins hófst hefði Ó ekki verið unnt að kæra úrskurðinn til Landsréttar. Af því hefði leitt að honum hefði verið nauðugur einn sá kostur að fella málið niður. Við svo sérstakar aðstæður bæri að fella málskostnað niður milli aðila. Í úrskurði Landsréttar kom fram að héraðsdómari hefði að réttu lagi átt að kveða upp úrskurð um hæfi sitt áður en aðalmeðferð málsins hófst en þar sem málið hefði í kjölfarið verið fellt niður að kröfu Ó gæti sá annmarki ekki haft áhrif á úrlausn kærumálsins fyrir Landsrétti. Að því gættu var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna um skyldu Ó til greiðslu málskostnaðar til H og Á. Við mat á fjárhæð málskostnaðar leit Landsréttur til þess að varnir H og Á hefðu tekið mið af ítarlegri héraðsdómsstefnu Ó, auk þess sem Ó hefði krafist þess að málið yrði fellt niður eftir að aðalmeðferð þess hófst og allri undirbúningsvinnu lögmanns H og Á var lokið. Að því gættu og að virtu umfangi málsins að öðru leyti var málskostnaður til handa H og Á í héraði ákveðinn 2.000.000 króna.

A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðatryggingu B ehf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir árið 2019 í vinnuslysi við störf hjá B ehf. er vörubretti féll á A við affermingu vöruflutningabifreiðar en í vagninum voru raðir af mjólkurvögnum á hjólum sem á hvíldu vörubretti. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að þegar horft yrði heildstætt á málið væri óhjákvæmilegt að B ehf. yrði látið bera hallann af því að tildrög slyssins væru ekki nægilega upplýst hvað varðar ástand farmsins og hvernig brettunum hefði verið stillt upp á mjólkurvagnaraðirnar. Var B ehf. því talið bera sakarábyrgð á tjóni A vegna slyssins. Á hinn bóginn var talið að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með háttsemi sinni með því að hafa farið á bak við vagnaröðina til að ýta henni út og hefði A mátt gera sér ljóst að hætta gæti af þessu stafað, sér í lagi þegar litið væri til þess að A hefði kveðið það hafa verið „tímaspursmál“ hvenær brettin dyttu. Þá hefði það verklag A að standa ein að affermingunni átt stóran þátt í því að slysið varð og tjóni hennar. Var A því látin bera helmings hluta tjónsins sjálf.