Dómasafn gefið út af dómstólum

OR höfðaði mál gegn E og R og krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála þar sem felld var úr gildi ákvörðun skipulagsfulltrúa R um að hafna kröfu E um að stöðva framkvæmdir við Árbæjarlón á grundvelli 53. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Með dómi héraðsdóms var úrskurðurinn ógiltur á þeim forsendum að E hafi skort lögvarða hagsmuni af niðurstöðu nefndarinnar. Í dómi Landsréttar var rakið að E byggi rétt við nyrðri hluta lónsins eins og það var fyrir tæmingu þess og þá hefði ásýnd þess svæðis þar sem lónið stóð breyst mikið við tæmingu. Með vísan til þess og niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar um að E hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn kröfu sinnar fyrir nefndinni þótti ekki efni til að ógilda úrskurð nefndarinnar á þeim grunni. Þá deildu aðilar um hvort tæming lónsins hefði verið háð framkvæmdaleyfi í skilningi 13. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Rakin var forsaga lónsins, ákvæði skipulagslaga og reglugerðar nr. 772/2012 um framkvæmdaleyfi auk laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana nr. 111/2021 og raforkulaga nr. 65/2003. Tekið var fram að í 1. mgr. 5. gr. reglugerðar nr. 772/2012 væru stíflur vegna virkjana, eins og Árbæjarstífla, undanskildar framkvæmdaleyfi. Talið var að rekstur uppistöðulóns Árbæjarstíflu yrði ekki skilinn frá stíflunni sjálfri heldur teldist lónið hluti þess mannvirkis eða framkvæmdar. Var rekstur lónsins því með sama hætti og gilti um Árbæjarstíflu ekki talinn háður framkvæmdaleyfi. Í samræmi við þá staðreynd að Árbæjarlón hefði um áratugaskeið verið tæmt árlega og í það fyllt aftur án þess að krafist hefði verið framkvæmdaleyfis, var ákvörðun um að tæma eða fylla uppistöðulón með breytingu á stöðu sérstakra loka í stíflumannvirki í þágu raforkuframleiðslu talinn eðlilegur hluti slíks reksturs. Var því ekki fallist á að sú aðgerð OR, að tæma Árbæjarlón með því að hafa allar lokur í stíflumannvirkinu opnar, hefði falið í sér framkvæmd í skilningi skipulagslaga og gæti þegar af þeirri ástæðu ekki talist meiriháttar framkvæmd sem áhrif hefði á umhverfið og breytti ásýnd þess í skilningi 1. mgr. 13. gr. sömu laga. Samkvæmt því var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um ógildingu úrskurðarins.

JÞJ og D ehf. gerðu með sér skriflegan samning í október 2020 um að D ehf. tæki að sér byggingarstjórn vegna endurbóta á fasteign J. Síðar gerðu aðilar einnig með sér munnlegt samkomulag um að D ehf. tæki að sér viðameira hlutverk við endurbætur fasteignarinnar. Aðkomu D ehf. að verkinu lauk í október 2021 áður en framkvæmdum var lokið þar sem hann taldi sig ekki geta starfað áfram að verkinu vegna samskiptaörðugleika. Ágreiningur aðila laut í meginatriðum að því hvernig haga ætti uppgjöri þessa samningssambands en J taldi sig hafa ofgreitt D ehf. og aflaði matsgerðar dómkvadds matsmanns því til stuðnings. Þá var einnig aflað yfirmatsgerðar. Fyrir Landsrétti var D ehf. sýknað af endurgreiðslukröfu vegna ofgreiðslu fyrir vinnu verkamanna, vegna efniskaupa og vegna tryggingar byggingarstjóra. Landsréttur féllst aftur á móti á að J ætti greiðslukröfu á hendur D ehf. vegna ofgreidds endurgjalds trésmiða fyrir tímavinnu, vegna ofgreidds álags á reikninga fyrir unna vinnu og á efniskaup sem og vegna galla á framkvæmdum. Þá var einnig fallist á að D ehf. ættu greiðslukröfu á hendur J vegna tveggja reikninga. Að frádregnum þessum reikningskröfum var D ehf. gert að greiða J 6.283.606 krónur en J sýknaður af kröfu D ehf. í gagnsök.

S var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki sem framkvæmdarstjóri og stjórnarmaður einkahlutafélaganna A ehf. og B ehf. staðið skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna vegna beggja félaganna á nánar tilgreindu tímabili. Í héraði játaði S skýlaust alla þá háttsemi sem honum var gefin að sök og var farið með málið sem játningarmál samkvæmt heimild í 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var S gert að sæta fangelsi í 15 mánuði skilorðsbundið í tvö ár auk þess sem honum var gert að greiða sekt að fjárhæð 200.700.000 krónur í ríkissjóð en sæta ella fangelsi í 360 daga. Fyrir Landsrétti krafðist S þess aðallega að málinu yrði vísað frá héraðsdómi. Var frávísunarkrafa S byggð á því að málið hafi ekki verið rannsakað með fullnægjandi hætti af hálfu héraðssaksóknara. Var þeirri kröfu S hafnað af hálfu Landsréttar. Þá taldi Landréttur að þótt fallast mætti á það með S að afar sérstakar aðstæður hafi verið uppi í heimsfaraldrinum, sem hafi bitnað illa á rekstri veitingahúsa, veislusala og -þjónustu, væru vanskil S stórfelld og stóðu yfir í svo langan tíma að ekki væri unnt að fallast á að málsbætur hans hafi verið slíkar að uppfyllt væri skilyrði til þess að færa fésektina úr lágmarki 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda umfram það sem gert var í hinum áfrýjaða dómi. Með sömu rökum væru ekki efni til þess að skilorðsbinda fésektina. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

L var í héraði gefið að sök stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa þann 10. apríl 2025 haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 8227,28 g af maríhuana og 230 g af amfetamíni. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að L neitaði sök en hefði verið margsaga um mikilvæg atriði málsins. Með vísan til framangreinds og forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða að framburður L væri ótrúverðugur um atvik málsins. Samkvæmt því og með vísan til þeirra sönnunargagna er fyrir lágu var talið sannað að L hefði verið vörslumaður fyrrgreindra fíkniefna og var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu L. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að ákærði var ungur að árum er hann framdi brotið og hefði ekki áður gerst sekur um refsiverða háttsemi svo kunnugt væri. Á hinn bóginn var litið til þess að um töluvert magn fíkniefna var að ræða og merki um að dreifing þeirra væri vel skipulögð. Var refsing L ákveðin fangelsi í níu mánuði. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um upptöku.

Fallist var á kröfu BR um að A yrði svipt forsjá sonar síns á grundvelli a- og d-liðar 1. mgr. 29. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002. Í dómi héraðsdóms kom meðal annars fram að drengurinn hefði með neyðarráðstöfun verið færður í umsjá fósturforeldra viku eftir fæðingu og hefði eftir það verið vistaður á heimili þeirra. Taldi héraðsdómur ljóst af gögnum málsins að A hefði sýnt afar takmarkað innsæi í þarfir drengsins og að geta hennar til að annast hann væri afar skert. Hefði því ekki verið tilefni til að láta reyna frekar á umönnunargetu hennar við drenginn. Vísað var til fyrirliggjandi matsgerða þar sem fram kom að A hefði ekki náð framförum við umönnun drengsins þótt fjölmörg stuðningsúrræði hefðu verið reynd og skorti innsýn meðal annars í sjúkdóm sinn. Tekið var fram að gögn málsins og matsgerð dómkvadds matsmanns styddu þær ályktanir í matsgerð sálfræðings að A væri innsæislaus í þarfir drengsins og skorti getu til umönnunar hans, svo og að fullreynt væri að efla forsjárhæfni hennar. Þá var talið ljóst að önnur og vægari úrræði en forsjársvipting hefðu verið reynd. Með dómi Landsréttar var hinn áfrýjaði dómur staðfestur að virtum forsendum hans og niðurstöðum matsgerða.

A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu tilgreindrar bifreiðar hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir í umferðarslysi árið 2021 er árekstur varð með bifreiðinni og bifhjóli sem A var farþegi á. Deildu aðilar um það hvort bifhjólið hefði talist til léttra bifhjóla í flokki I á grundvelli 28. töluliðar 1. mgr. 3. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, og þar með hvorki verið skráningar- né vátryggingarskylt samkvæmt reglu 7. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar, eða í flokki II, og slík skylda þá fyrir hendi. Einnig deildu aðilar um það hvort tjón A hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar og hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og hvort fella ætti niður bætur til hennar eða lækka af þeirri ástæðu. Í dómi Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að bifhjólið hefði talist létt bifhjól í flokki I og að bótaskylda V hf. væri fyrir hendi á grundvelli 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019. Enn fremur féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að þótt það teldist til gáleysislegrar hegðunar af hálfu A að setjast ásamt tveimur öðrum á létt bifhjól án þess að bera hjálm á höfði yrði sú háttsemi ekki virt sem stórkostlegt gáleysi í skilningi 4. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að viðurkenna bótaskyldu V hf. gagnvart A.

A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu tilgreindrar bifreiðar hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir í umferðarslysi árið 2021 er árekstur varð með bifreiðinni og bifhjóli sem A var farþegi á. Deildu aðilar um það hvort bifhjólið hefði talist til léttra bifhjóla í flokki I á grundvelli 28. töluliðar 3. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, og þar með hvorki verið skráningar- né vátryggingarskylt samkvæmt reglu 7. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar, eða í flokki II, og slík skylda þá fyrir hendi. Einnig deildu aðilar um það hvort tjón A hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar og hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og hvort fella ætti niður bætur til hennar eða lækka af þeirri ástæðu. Í dómi Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að bifhjólið hefði talist létt bifhjól í flokki I og að bótaskylda V hf. væri fyrir hendi á grundvelli 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019. Enn fremur féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að þótt það teldist til gáleysislegrar hegðunar af hálfu A að setjast ásamt tveimur öðrum á létt bifhjól án þess að bera hjálm á höfði yrði sú háttsemi ekki virt sem stórkostlegt gáleysi í skilningi 4. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að viðurkenna bótaskyldu V hf. gagnvart A.

A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu tilgreindrar bifreiðar hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir í umferðarslysi árið 2021 er árekstur varð með bifreiðinni og bifhjóli sem A ók. Deildu aðilar um það hvort bifhjólið hefði talist til léttra bifhjóla í flokki I á grundvelli 28. töluliðar 3. gr. umferðarlaga nr. 77/2019, og þar með hvorki verið skráningar- né vátryggingarskylt samkvæmt reglu 7. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar, eða í flokki II og slík skylda þá fyrir hendi. Einnig deildu aðilar um það hvort A hefði verið meðvaldur að tjóninu með stórkostlegu gáleysi og hvort fella ætti niður bætur til hans eða lækka af þeirri ástæðu. Héraðsdómur féllst á það með A að bifhjólið hefði talist létt bifhjól í flokki I og að bótaskylda V hf. væri fyrir hendi á grundvelli 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019 en taldi að hann ætti að bera tjón sitt sjálfur að einum þriðja hluta vegna stórkostlegs gáleysis, sbr. 4. mgr. sömu greinar. Í dómi Landsréttar var fallist á niðurstöðu héraðsdóms um flokkun bifhjólsins og um bótaskyldu V hf. en ekki var á það fallist að A hefði með háttsemi sinni gerst sekur um stórkostlegt gáleysi. Var því viðurkenndur óskertur réttur A til greiðslu bóta úr ábyrgðartryggingu umræddrar bifreiðar hjá V hf.

S var ákærður fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, sbr. 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið að innflutningi á 3.000 ml af kókaíni í vökvaformi með styrkleika 55 til 57%, ætluðu til söludreifingar hér á landi í ágóðaskyni. S játaði sök samkvæmt ákæru fyrir dómi og var farið með málið sem játningarmál samkvæmt heimild í 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var S gert að sæta fangelsi í þrjú ár og sex mánuði auk upptöku á haldlögðum fíkniefnum. Fyrir Landsrétti var eingöngu til endurskoðunar ákvörðun héraðsdóms um refsingu S. Var í dómi Landsréttar vísað til þess að S hefði gengist við þeirri háttsemi sem honum var gefin að sök samkvæmt ákæru. Með vísan til forsendan hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur, þó þannig að refsing ákærða var ákveðin fangelsi í þrjú ár. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um upptöku.

E mótmælti framlagningu skjals sem A sendi Landsrétti eftir að gagnaöflunarfresti lauk. Var um að ræða skjáskot af opinni færslu E á Facebook-síðu hans frá því í ágúst 2025. Í úrskurði Landsréttar kom fram að hið umdeilda skjal hafi orðið til sjö vikum áður en sameiginlegum gagnaöflunarfresti aðila lauk og að engin gögn hefðu verið lögð fram af hálfu A sem rennt gætu stoðum undir að honum hafi verið ókunnugt um tilvist skjalsins áður en frestinum lauk. Þá hafi komið fram við munnlegan flutning málsins að A hafi orðið kunnugt um færsluna í nóvember 2025 en gagnið hafi þrátt fyrir það ekki verið lagt fram í Landsrétti fyrr en í september 2026. Þá taldi Landsréttur að atvik hefðu ekki breyst svo að máli skipti eftir lok gagnaöflunarfrestsins þannig að heimila ætti framlagningu skjalsins á þeim grundvelli. Var framlagningu skjalsins því hafnað.