Hæstiréttur
Mál nr. 41/2026
Fimmtudagurinn 27. ágúst 2026
A (sjálfur)
gegn
barnaverndarþjónustu Garðabæjar (Ívar Pálsson lögmaður)
Lykilorð
Kærumál. Lögvarðir hagsmunir. Frávísun frá Hæstarétti
Reifun
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem máli A á hendur BG var vísað frá réttinum þar sem kæra A á úrskurði héraðsdóms hefði borist að liðnum kærufresti. Fyrir héraðsdómi hafði A freistað þess að fá hnekkt úrskurði umdæmisráðs barnaverndar í Kraganum um vistun sonar hans utan heimilis í fjóra mánuði frá og með 3. febrúar 2026. Að gegnum úrskurði Landsréttar hafði héraðsdómur úrskurðað um vistun sonar A utan heimilis í tólf mánuði frá 3. júní 2026. Voru því engin réttaráhrif lengur bundin við fyrri úrskurð umdæmisráðs. Af þeim sökum hafði hann ekki lögvarða hagsmuni af því að fá endurskoðaða niðurstöðu hins kærða úrskurðar. Var málinu sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.
Dómur Hæstaréttar
1. Mál þetta dæma hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Björg Thorarensen, Karl Axelsson, Sigurður Tómas Magnússon og Skúli Magnússon.
2. Sóknaraðili skaut málinu til Hæstaréttar með kæru 14. júlí 2026 sem barst réttinum 21. sama mánaðar en kærumálsgögn 28. þess mánaðar. Kærður er úrskurður Landsréttar 30. júní sama ár þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðila var vísað frá réttinum. Kæruheimild er í a-lið 1. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
3. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi.
4. Varnaraðili krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá Hæstarétti en til vara staðfestingar hins kærða úrskurðar.
5. Með úrskurði umdæmisráðs barnaverndar í Kraganum 3. febrúar 2026 var ákveðið að sonur sóknaraðila yrði vistaður utan heimilis hans og yrði um kyrrt hjá móður í fjóra mánuði frá og með þeim degi eða til 3. júní sama ár. Hann var staðfestur með úrskurði héraðsdóms 26. maí sama ár. Með hinum kærða úrskurði Landsréttar var vísað frá réttinum kæru sóknaraðila á úrskurði héraðsdóms vegna þess að hún hefði borist að liðnum kærufresti.
6. Með nýjum úrskurði umdæmisráðs barnaverndar í Kraganum 3. júní 2026 var varnaraðila veitt heimild til að krefjast þess fyrir dómi að vistun drengsins utan heimilis sóknaraðila stæði í allt að tólf mánuði. Gerði varnaraðili slíka kröfu fyrir héraðsdómi 19. sama mánaðar. Í samræmi við 2. mgr. 28. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 hélst þá fyrri ráðstöfun umdæmisráðsins um vistun utan heimilis þar til dómsúrskurður lægi fyrir. Með úrskurði héraðsdóms 15. júlí 2026 var fallist á kröfu varnaraðila og heimilað að vista son sóknaraðila utan heimilis hans í tólf mánuði frá 3. júní 2026 að telja.
7. Samkvæmt framangreindu eru engin réttaráhrif lengur bundin við fyrri úrskurð umdæmisráðs 3. febrúar 2026 sem sóknaraðili leitast við að fá hnekkt með kæru sinni til Landsréttar. Af þeim sökum hefur hann ekki lögvarða hagsmuni af því að fá endurskoðaða niðurstöðu hins kærða úrskurðar um frávísun málsins frá Landsrétti. Verður málinu því sjálfkrafa vísað frá Hæstarétti.
Dómsorð:
Máli þessu er vísað frá Hæstarétti.