Dómasafn gefið út af dómstólum

A höfðaði mál gegn S og krafðist þess að úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 319/2017 yrði felldur úr gildi og S dæmt til að greiða honum skaðabætur vegna líkamstjóns af völdum nýrnabilunar á lokastigi sem hann rakti til lyfjameðferðar. Byggði hann á því að það væri að rekja til sjaldgæfs og þungbærs fylgikvilla meðferðar með lyfinu og þar með bótaskylt á grundvelli 4. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. S byggði á því að krafa A væri fyrnd og að tjón hans væri að rekja til eiginleika lyfsins og því ekki bótaskylt, sbr. 3. mgr. 3. gr. laganna. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest að bótakrafa A væri ekki fallin niður fyrir fyrningu. Að teknu tilliti til málatilbúnaðar aðila og niðurstöðu matsgerðar voru ekki talin efni til annars en að leysa úr málinu á þeim grundvelli einvörðungu að áfrýjandi hefði notað lyfið í venjulegum skömmtum. Hæstiréttur vísaði til þess að hvorki í lögum nr. 111/2000 né lögskýringargögnum með þeim væri að finna skilgreiningu eða skýringar á því hvað fælist í hugtakinu eiginleikar lyfs í skilningi 3. mgr. 3. gr. laganna. Hæstiréttur bar saman notkun og skilgreiningu hugtakanna eiginleikar lyfs og aukaverkun í eldri lyfjalögum nr. 93/1994 og núgildandi lyfjalögum nr. 100/2020 svo og reglugerðum settum á grundvelli þeirra. Í öllum reglugerðum væri hugtakið aukaverkun skilgreint sem skaðleg og ótilætluð verkun lyfs sem notað væri í venjulegum skömmtum. Hins vegar væri hugtakið óvænt aukaverkun í öllum reglugerðunum skilgreint sem aukaverkun sem ekki er getið um í samantekt um eiginleika lyfs. Hæstiréttur sló því föstu að hugtakið eiginleikar lyfs í skilningi 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000 bæri að skýra með þeim hætti að þar væri átt við þá eiginleika sem fram kæmu í viðurkenndri samantekt um eiginleika lyfsins sem birt væri í sérlyfjaskrá og á fylgiseðli þess. Nýrnabilunar væri aðeins getið sem aukaverkunar vegna ofskömmtunar í lýsingu á eiginleikum lyfsins í sérlyfjaskrá og teldist lokastig nýrnabilunar vegna eðlis, alvarleika og afleiðinga vera óvænt aukaverkun sem ekki félli undir eiginleika lyfsins í skilningi 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000. Var tjón A talið meira en svo að sanngjarnt væri að hann þyrfti að þola það bótalaust í skilningi 4. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 og voru skilyrði ákvæðisins fyrir greiðslu bóta úr sjúklingatryggingu talin uppfyllt. Var úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 319/2017 því felldur úr gildi og S gert að greiða A bætur.

Ákærða sakfelld fyrir umboðssvik og dæmd til þriggja mánaða fangelsisvistar en fullnustu refsingar frestað skilorðsbundið. Ákærðu gert að greiða brotaþola skaðabætur og málskostnað.

Ákærði var sakfelldur fíkniefnalagabrot, nytjastuld, akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna og akstur sviptur ökurétti og gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði, en brotið var hegningarauki við fyrri dóm.

Stefndi, íslenska ríkið, hafði viðurkennt bótaskyldu fyrir leit í bifreið og boðið stefnanda 25.000 kr. í bætur. Stefnandi taldi miska sinn meiri þar eð hann hefði verið barn að aldri þegar leitin fór fram. Hann ætti því rétt á hærri bótum en þeirri fjárhæð sem stefndi bauð. Dómurinn taldi að 25.000 kr. væri hæfileg bótafjárhæð fyrir leit í hanskahólfi sem stefnandi hafði leyft. Ekki var talið að stefnandi hefði sýnt fram á að sá þroski sem hann hefði hugsanlega tekið út á þeim 24 dögum sem eftir lifðu þar til hann náði sjálfræðisaldri að lögum hefði verið svo umtalsverður að hann hefði 12. janúar 2022, þegar hann varð 18 ára, orðið fyrir minna áfalli við það að leyfa lögreglu að líta í hanskahólf bifreiðar sem hann hafði umráð yfir en því áfalli sem hann segðist hafa orðið fyrir af þeim sökum 19. desember 2021.

Ákærði sakfelldur fyrir líkamsárás og dæmdur til að sæta fangelsi í 30 daga. Fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið. Ákærða var gert að greiða brotaþola skaðabætur.

Ákærði var sakfelldur fyrir umferðarlagabrot og gert að sæta fangelsi í 90 daga, auk þess sem ævilöng svipting ökuréttar var áréttuð.

A krafði B um greiðslu skuldar samkvæmt reikningi sem hann kvað til kominn vegna viðgerðavinnu við fasteignir sem B hafði byggt og selt. Í dómi héraðsdóms kom fram að fjögur ár hefðu liðið frá afhendingu eignanna og þar til A gaf út reikninginn sem um ræddi. A hefði ekki sýnt fram á að vinna við fasteignirnar hefði verið gerð á vegum og með samþykki B auk þess sem umfang vinnunnar sem A gerði kröfu um að fá greidda taldist ekki samrýmast því sem fram kom í gögnum málsins og framburði vitna. Var það mat dómsins að fyrirsvarsmaður A, sem jafnframt hafði verið byggingastjóri framkvæmdanna, hefði ráðist í viðkomandi vinnu að eigin frumkvæði og á eigin kostnað. Var B því sýknaður af kröfunni.

Húsfélagið M krafðist skaðabóta úr hendi B ehf. vegna ætlaðra galla á sameign fasteignar að Miðbraut 28 en kröfunni var beint að B ehf. sem eiganda hússins og seljanda íbúða í því. Skaðabótakrafa M var reist á niðurstöðum matsgerðar dómkvadds matsmanns sem taldi margvíslega annmarka á sameigninni, einkum varðandi frávik frá hönnunargögnum. Í dómi Landsréttar var litið til þess að B ehf. hefði ekki verið meðal matsþola í matsmálinu sem var undanfari dómkvaðningar matsmanns. Með því hefði B ehf. hvorki haft tækifæri til að koma að sjónarmiðum sínum við val á matsmanni né við matið sjálft, en engu var talið skipta í því tilliti að fyrirsvarsmaður félagsins hefði mætt á einn matsfund í umboði framkvæmdastjóra annars félags sem var meðstefndi í héraði. Taldi Landsréttur jafnframt að þar sem B ehf. hefði ekki átt aðild að matsmálinu hefði félagið ekki átt þess kost að leggja fram gögn í því og ekki átt þess kost að beiðast yfirmatsgerðar er matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir. Af þeim sökum yrði matsgerðin ekki lögð til grundvallar niðurstöðu málsins gagnvart B ehf. Þar sem M hafði ekki reist skaðabótakröfu sína á öðrum haldbærum sönnunargögnum þótti húsfélagið ekki hafa fært sönnur á að það ætti skaðabótakröfu á hendur B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfum M.

Málið varðaði skaðabótakröfu GS vegna miðlunar stefnda E á persónuupplýsingum um hann til samtakanna G. Í dómi Landsréttar var talið að umrædd miðlun persónuupplýsinga hefði hvorki getað byggst á rétti G til þeirra á grundvelli upplýsingalaga né hefði vinnsla þeirra verið nauðsynleg til að fullnægja lagaskyldu í skilningi 3. tölul. 9. gr. laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga. Varð það niðurstaða Landsréttar að vinnslan hefði farið fram í andstöðu við lög nr. 90/2018 og almennu persónuverndarreglugerðina. Við mat á því hvort G hefði hlotið tjón vegna miðlunarinnar leit Landsréttur til þess að undir ófjárhagslegt tjón í skilningi almennu persónuverndarreglugerðarinnar gæti fallið ótti þess sem upplýsingarnar lúta að, meðal annars við mögulega hagnýtingu eða misnotkun þriðja aðila á þeim. Var talið að slíkt ætti við í málinu og að hin ólögmæta miðlun persónuupplýsinga hefði því valdið GS tjóni, og að stefndu hefði ekki tekist að afsanna að sú miðlun hefði verið á ábyrgð E í skilningi 3. mgr. 82. gr. almennu persónuverndarreglugerðarinnar. Ekki var talið að áfrýjandi hefði sýnt fram á að umfjöllun í fjölmiðlun ætti rætur að rekja til hinnar ólögmætu miðlunar upplýsinga, en á hinn bóginn lá fyrir að samtökin G miðluðu upplýsingunum áfram og með því var neikvæðri opinberri umræðu um störf GS viðhaldið. Var stefndu því gert að greiða áfrýjanda 800.000 krónur í miskabætur.

Aðilar sömdu um að stefnandi fengi gegn endurgjaldi að halda hryssu í eigu stefndu undir stóðhest og að stefnandi skyldi eignast folaldið sem við það kynni að verða til. Hryssan varð fylfull og stefnandi greiddi stefndu umsamið endurgjald. Næsta vor kastaði hryssan folaldi sem gekk síðan undir henni um sumarið og fram á haustið. Um haustið var folaldið með móður sinni í beitarhólfi á vegum stefndu, slasaðist þar illa og dýralæknir tók ákvörðun um að aflífa það. Deilt var um hvort stefndu bæri að bæta stefnanda tjón sem stefnandi varð fyrir vegna þessa með greiðslu skaðabóta, auk miskabóta. Meirihluti dómenda komst að niðurstöðu um að sýkna stefndu. Sú niðurstaða byggðist á því að samningur aðila hefði lotið að leigu á hryssunni í framangreindum tilgangi en ekki kaupum á folaldinu. Því ættu ekki við reglur laga nr. 48/2003 um neytendakaup eða laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup um galla á söluhlut, greiðsludrátt eða áhættuskipti við afhendingu söluhlutar. Þá var talið að ekkert væri fram komið um að aðbúnaði hefði verið áfátt í beitarhólfinu þar sem folaldið slasaðist. Einnig var hafnað kröfu stefnanda um greiðslu miskabóta úr hendi stefndu. Einn dómenda var ósammála niðurstöðu meirihluta dómsins og taldi að fallast bæri á kröfu stefnanda um greiðslu stefndu á bótum sem næmu ætluðu verðmæti folaldsins samkvæmt niðurstöðu dómkvadds matsmanns þar að lútandi. Í séráliti dómarans kemur fram sú afstaða að líta beri á samning aðila sem pöntunarkaup en ekki leigusamning. Áhætta af folaldinu, sem ekki hefði verið afhent stefnanda þegar það var aflífað, hefði hvílt á stefndu, sbr. 13. og 14. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Stefnandi ætti því rétt til skaðabóta úr hendi stefndu samkvæmt ákvæðum 1. mgr. 24. gr., sbr. d-lið 1. mgr. 19. gr., og 52. gr. sömu laga.