Hvert geta neytendur leitað?

Neytendur eiga kost á margvíslegri ráðgjöf og aðstoð frá ýmsum aðilum.
Hér eru þeir flokkaðir eftir málefnum. Margir þeirra veita ráðgjöf án endurgjalds.

Neytendastofa eða Neytendasamtökin?

Neytendastofa er ríkisstofnun sem hefur eftirlit með því að fyrirtæki fari að lögum, til dæmis um verðmerkingar, auglýsingar, neytendalán og pakkaferðir. Þú getur sent Neytendastofu ábendingu ef fyrirtæki fer ekki að þessum reglum. Neytendastofa leysir ekki úr ágreiningi milli þín og einstaks fyrirtækis.

Neytendasamtökin eru frjáls félagasamtök sem vinna að ýmsum hagsmunamálum neytenda eins og samtökin ákveða sjálfstætt og óháð lögum. Þau leiðbeina almenningi og aðstoða við kvartanir vegna kaupa á vörum og þjónustu, meðal annars vegna ágreinings við seljendur í öðrum EES-ríkjum í gegnum ECC.is (Evrópska neytendaaðstoðin).

Ágreiningur við seljanda

Ef þú og seljandi náið ekki samkomulagi, til dæmis um gallaða vöru eða þjónustu, getur þú lagt fram kvörtun til kærunefndar vöru- og þjónustukaupa. Athugið að málskotsgjald er 5.000 kr. og er gjaldið greitt þegar kvörtun hefur verið fyllt út, en áður en hún er send til nefndarinnar.

Neytendaráðgjöf

Húsnæði og leiga

• Leigjendaaðstoðin veitir leigjendum og leigusölum ráðgjöf um húsaleigumál, án endurgjalds. Neytendasamtökin reka þjónustuna.

• Kærunefnd húsamála úrskurðar í ágreiningi um húsaleigu og fjöleignarhús.

• Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun (HMS) veitir upplýsingar um kærunefndir fjöleignarhúsa og húsaleigumála og ráðgjöf fyrir fólk í húsnæðis- og greiðsluerfiðleikum.
  Þar er einnig eftirlit með vöruöryggi og löggildingu mæla.

• Húseigendafélagið veitir félagsmönnum sínum ráðgjöf um eign, rekstur og leigu húsnæðis.

• Húsnæðisnefndir sveitarfélaga veita almennar upplýsingar og ráðgjöf um húsnæðismál og húsaleigusamninga.
  

Netsvik

• Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu tekur við tilkynningum um fjársvik á netinu og ábendingum um tilraunir til slíkra svika.

• CERT-IS tekur við tilkynningum um öryggisatvik eins og vefveiðar, álagsárásir eða gagnagíslatökur.
  

Fjármál, lán og skuldir

• Umboðsmaður skuldara veitir fólki sem á í verulegum greiðsluerfiðleikum fría ráðgjöf.

• Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands hefur eftirlit með fjármálafyrirtækjum og vátryggingafélögum og leitast við að leiðbeina neytendum um úrræði sem þeir hafa til að ná fram rétti sínum, meðal annars hvaða aðili eða aðilar fara með úrskurðarvald eða dómsvald í málum þeirra.

• Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki úrskurðar í ágreiningi milli neytenda og fjármálafyrirtækja.
  

Lögfræðiráðgjöf

• Lögmannavaktin er ókeypis lögfræðiráðgjöf á vegum Lögmannafélags Íslands sem veitt er á þriðjudögum frá kl. 16:30 til 18:00 yfir vetrartímann

• Lögfræðiaðstoð Orators er ókeypis ráðgjöf félags lögfræðinema í Háskóla Íslands.
  Starfsemin hefst í september ár hvert og stendur fram í miðjan apríl, að undanskyldum desembermánuði þar sem laganemar þreyta próf við deildina á þeim tíma.

• Lögfræðiþjónusta Lögréttu er ókeypis ráðgjöf félags laganema í Háskólanum í Reykjavík. Lögfræðiaðstoðin er stafræk frá september til maí, fyrir utan próftíma. Einnig er þar haldinn skattadagurinn þar sem almenningur getur fengið aðstoð við gerð skattframtala.

Vöruöryggi, matvæli og lyf

• Heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga taka við kvörtunum um hollustuhætti, til dæmis á veitingastöðum, og um hávaða eða óþrif í umhverfinu.

• Matvælastofnun tekur við ábendingum um matvæli og birtir upplýsingar um innkallanir.

• Lyfjastofnun tekur við tilkynningum um aukaverkanir lyfja og ábendingum um auglýsingar og umbúðir lyfja.

• HMS hefur eftirlit með öryggi ýmissa vara á markaði.

Ferðalög, fjarskipti og persónuupplýsingar

• Samgöngustofa tekur við kvörtunum farþega í flugi, hópferðabílum og á sjó, til dæmis vegna seinkana eða aflýstra ferða.

• Fjarskiptastofa tekur við kvörtunum frá neytendum telji þeir að fjarskiptafyrirtæki eða póstrekandi brjóti gegn skyldum sínum. Stofnunin hefur einnig eftirlit með skilmálum þjónustuveitenda og verðskrá fyrir alþjónustu.

• Persónuvernd hefur eftirlit með framkvæmd laga um persónuupplýsingar og persónuvernd. Neytandi sem telur að ekki hafi verið unnið rétt með persónuupplýsingar um hann getur sent Persónuvernd erindi, sem úrskurðar í málinu.

Bíllinn og heimilið

• Félag íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB) veitir félagsmönnum upplýsingar, leiðbeiningar og aðstoð vegna bifreiðaeignar, viðskipta og þjónustu.

• Úrskurðarnefnd bílgreina úrskurðar í ágreiningsmálum milli neytenda og seljenda um hverskonar kvartanir frá neytendum, bæði innanlands og yfir landamæri, vegna kaupa á vöru og/eða þjónustu af fyrirtækjum innan Bílgreinasambandsins.

• Leiðbeiningastöð heimilanna veitir ráð og leiðbeiningar við heimilishald, heimilisstörf og kaup á heimilistækjum.

• Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum fjallar um ágreining um bótaskyldu, þar með talið sök og sakarskiptingu milli neytenda og vátryggingafélaga.

Kvörtun vegna stjórnvalda

Umboðsmaður Alþingis tekur við kvörtunum ef þú telur að stjórnvald, ríki eða sveitarfélag, hafi brotið á rétti þínu