Tilkynningar vegna gruns um aukaverkanir lyfja á fyrri hluta ársins 2026 voru ívið færri en mánuðina sex þar á undan, 166 tilkynningar samanborið við 172 fá júlí til desember 2025.

Nýr gagnagrunnur

Í desember sl. var tekinn í notkun nýr gagnagrunnur til að taka á móti og vinna aukaverkanatilkynningar. Hann gerir kleift að flokka og greina tilkynningar með nokkuð nákvæmari hætti en sá eldri, sem gæti skipt máli ef bornar eru saman nýjar tölur við tölur frá fyrri tíð.

Fjöldi tilkynninga á fyrri hluta árs 2026

Af þeim 166 tilkynningum sem Lyfjastofnun bárust frá janúar til og með júní 2026 töldust 32 vera alvarlegar, 134 ekki alvarlegar. – Febrúarmánuður sýnir nokkuð frávik í fjölda tilkynninga, sérstaklega hvað varðar þær sem ekki teljast alvarlegar. Þetta skýrist af því að Eitrunarmiðstöð Landspítala sendi í einu lagi tilkynningar vegna atvika sem komið höfðu inn á þeirra borð og orðið höfðu yfir nokkurn tíma.

Minna má á að tilkynningar um alvarlegar aukaverkanir lyfja eru sérstaklega mikilvægar, þótt allar tilkynningar um aukaverkanir skipti máli. Þær veita mikilvægar upplýsingar sem leitt geta til þess að öryggi og verkun lyfs verði endurmetin.

Þau sem tilkynna

Lyfjafræðingar eru þeir sem flestar tilkynningar senda á þessu hálfs árs tímabili, eða 109. Notendur sendu 32 tilkynningar, læknar 15 tilkynningar og heilbrigðisstarfsfólk annað en læknar og lyfjafræðingar 9.

Minnt skal á að heilbrigðisstarfsfólki sem hefur grun um að skjólstæðingur hafi fengið alvarlega, nýja eða óvænta aukaverkun af notkun lyfs, er skylt að tilkynna það til Lyfjastofnunar. Þessi skylda er bundin í lög sem tóku gildi í ársbyrjun 2021, hana er að finna í 63. gr. lyfjalaga.

Rétt er að taka fram að um tilkynningar vegna gruns um aukaverkun er að ræða. Það merkir að tilkynnt tilvik hafa átt sér stað í kjölfar lyfjanotkunar, en segir ekki til um hvort orsakasamhengi sé milli tilvikanna og lyfjanotkunarinnar.

Fjölda aukaverkanatilkynninga ber alltaf að skoða í samhengi við notkun lyfs eða bóluefnis.

Mikilvægt að tilkynna um aukaverkun lyfs

Aukaverkanatilkynningar skipta miklu máli því með þeim berast mikilvægar upplýsingar um áhrif og verkun lyfs eftir að það fer í almenna notkun. T.d. upplýsingar um aukaverkanir sem hugsanlega komu ekki fram í klínískum rannsóknum en gera vart við sig í stærra þýði. Því er rétt að hvetja almenning jafnt sem heilbrigðisstarfsfólk til að senda upplýsingar um slík tilvik til Lyfjastofnunar.

Allir geta tilkynnt grun um aukaverkun lyfs

Hægt er að tilkynna rafrænt í gegnum gátt á vef Lyfjastofnunar. Auk þess getur heilbrigðisstarfsfólk tilkynnt í gegnum Sögukerfið á þar til gerðu eyðublaði.