Fara beint í efnið
Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins Forsíða
Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins Forsíða

Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins

Ný rannsókn varpar ljósi á hreyfifærni barna með ADHD og einhverfu

7. september 2026

Ný rannsókn eftir starfsfólk Geðheilsumiðstöðvar barna varpar nýju ljósi á hreyfifærni barna með ADHD og einhverfu. Rannsóknin byggir á gögnum um 122 íslensk börn sem höfðu farið í mat vegna taugaþroskaraskana og gruns um hreyfierfiðleika.

Rannsóknin birtist í tímaritinu Research in Developmental Disabilities. Þar báru rannsakendur saman hreyfifærni barna með ADHD eingöngu, einhverfu eingöngu og barna sem voru greind með bæði ADHD og einhverfu. Höfundar eru Dagmar Kristín Hannesdóttir sálfræðingur og dósent við sálfræðideild Háskóla Íslands, Margrét Ísleifsdóttir iðjuþjálfi og Reza Abdollahipour, prófessor í hreyfivísindum við Palacky háskólans í Tékklandi. Dagmar og Margrét starfa við Geðheilsumiðstöð barna hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.

Hreyfifærni barnanna var metin með MABC-2, stöðluðu mati á hreyfiþroska sem meðal annars metur handfimi, samhæfingu augna og handa og jafnvægi. Niðurstöðurnar sýndu að einhverf án ADHD stóðu sig verr í matinu en bæði börn með ADHD eingöngu og börn með bæði ADHD og einhverfu. Ekki reyndist marktækur munur á hreyfifærni barna með ADHD eingöngu og þeirra sem einnig voru greind einhverf.

Niðurstöðurnar komu á óvart

„Þessar niðurstöður komu okkur nokkuð á óvart,“ segir Dagmar. „Við höfðum gert ráð fyrir því að börn með bæði ADHD og einhverfu myndu eiga við meiri hreyfierfiðleika að stríða en börn með aðeins aðra hvora greininguna. Niðurstöðurnar voru þvert á móti þær að hópurinn sem var bæði einhverfur og með ADHD reyndist svipaður og hópurinn sem var með ADHD eingöngu.“

„Niðurstöðurnar benda til þess að börn með bæði ADHD og einhverfu séu ekki endilega með meiri hreyfierfiðleika þótt þau séu að greinast með tvenns konar taugaþroskafjölbreytileika. Þær undirstrika jafnframt mikilvægi þess að skoða hreyfiþroska barna með taugaþroskaraskanir sem hluta af heildstæðu mati á færni þeirra,“ segir Margrét.

Rannsóknin er hluti af NICE-rannsóknarverkefninu, Characteristics of neurodiverse youth in Iceland, og byggir á gögnum frá Geðheilsumiðstöð barna og fyrrum Þroska- og hegðunarstöð.

Greinin er aðgengileg á Science Direct.