Á síðastliðnum árum hefur fjölda einstaklinga sem hlotið hafa alþjóðlega vernd eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða fjölgað umtalsvert á Íslandi. Með hliðsjón af þeirri þróun hafa stjórnvöld leitast við að tryggja farsæla móttöku þessa hóps, t.d. með því að fjölga þeim sveitarfélögum sem taka þátt í svonefndri samræmdri móttöku. Í ljósi þess að sum þessara sveitarfélaga eru staðsett á landsbyggðinni er ljóst að börn, sem hlotið hafa alþjóðlega vernd eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, munu í auknum mæli setjast að og stunda nám þar sem fjarlægðir á milli lögheimilis, fjölskyldu og skóla geta verið umtalsverðar.

Framangreindir nemendur eiga þó ekki, ólíkt öðrum nemendum í sambærilegri stöðu, rétt á námsstyrk samkvæmt lögum um námsstyrki nr. 79/2003, enda er það skilyrði í núgildandi 1. tölul. 1. mgr. 2. gr. laganna að viðkomandi sé íslenskur ríkisborgari eða ríkisborgari erlends ríkis sem íslenska ríkið hefur gert samning við. Ljóst er að í þeim tilfellum þar sem t.d. er um að ræða nemendur sem teljast ríkisfangslausir og hafa fengið vernd á þeim grundvelli yrði umrætt skilyrði ekki uppfyllt. Með hinu áformaða frumvarpi er því stefnt að því að gera tilteknar breytingar á 1. tölul. 1. mgr. 2. gr. laganna, svo umræddir nemendur geti átt rétt til námsstyrkja og þar með sé jafnræðis gætt á milli umsækjenda um styrk.