Frumvarpinu er ætlað að lögfesta heimild háskóla til að bjóða upp á svokallað örnám til námseininga ásamt því að færa reglur um prófgráður og námsframboð háskóla nær þeim viðmiðum og þeim hæfniramma sem Ísland hefur skuldbundið sig til að virða. Sá hæfnirammi byggir á Bologna samstarfinu sem myndar evrópska háskólasvæðið (EHEA). Frumvarpið er einnig liður í uppfærslu á gildandi viðmiðum um æðri menntun og prófgráður sem voru birt í Stjórnartíðindum með auglýsingu nr. 530/2011. Unnið hefur verið að breytingum á gildandi viðmiðum í nokkurn tíma og voru drög að nýjum viðmiðum um æðri menntun og prófgráður birtar í Samráðsgátt stjórnvalda í febrúar 2022. Helstu breytingar eru þær að lágmark ECTS eininga til diplómaprófs og viðbótarprófs á meistarastigi hækkar úr 30 stöðluðum námseiningum í 60 námseiningar, í öðru lagi í því að kynna og skilgreina örnám og styttri námsleiðir til ECTS eininga, sem hluta af bakkalár-, meistara- eða doktorsnámi og í þriðja lagi í því að opna á möguleika á veitingu svokallaðs M. Phil prófs á doktorsstigi.