Fara beint í efnið

Samfélag og réttindi

Aðstoð þegar brotið er á lögmætum réttindum - innsetning

Getir þú ekki nýtt lögmæt réttindi þín vegna háttsemi annars aðila getur þú leitað til dómstóla og farið fram á dómsúrskurð um að framkvæma megi svokallaða innsetningu. Með henni ert þú settur inn í réttindi þín og lögmætu ástandi þannig komið á. Sýslumaður sér um framkvæmd innsetningargerða eftir að dómsúrskurður liggur fyrir.

Algeng dæmi um innsetningu eru:

  • aðstoð við að klára afsal eignar þinnar ef ekki næst í seljanda

  • sækja bifreiðar í langtímaleigu sem leigjandi hefur hætt að greiða af en skilar ekki

  • sækja gögn sem þú átt rétt á að sjá

  • þegar annað foreldri brýtur umgengnisrétt hins

  • þegar orkufyrirtæki þurfa aðstoð við að lesa af mælum sínum 

Ef málið snýst um eignarheimild á fasteign er um útburðarbeiðni að ræða.

Kostnaður

Sá sem leggur fram beiðni um innsetningu þarf að leggja út fyrir þeim kostnaði sem fylgir. Hann á svo endurkröfu á brotlega aðilann fyrir öllum útlögðum kostnaði við aðgerðirnar. 

Innsetningarbeiðni: 12.000 krónur, sem greiða þarf þegar beiðnin er lögð fram hjá sýslumanni.

Oft er auka kostnaður við að finna eignina eða annað sem um ræðir. Það er greitt beint til þess fyrirtækis sem þú færð til að aðstoða. 

Ferlið

Dómsúrskurður

Niðurstaða dómstóla þarf að liggja fyrir til að hægt sé að fara fram á aðstoð sýslumanns við að fá réttindum sínum framfylgt. Ráðlagt er að leita til sýslumanns í því embætti þar sem bíllinn, barnið eða annað sem málið snýst um er staðsett.

Áfrýjun dómsúrskurðar frestar almennt ekki innsetningargerðinni.

Beiðni lögð fram hjá sýslumanni

Fylla þarf út skriflega beiðni og leggja fram hjá sýslumanni.

Koma þarf fram í beiðni:

  • nöfn, kennitala og heimilisföng allra aðila málsins. Ef beiðnin beinist að fyrirtæki eða lögaðila þarf að tilgreina fyrirsvarsmann 

  • hvers er krafist

  • á hvaða heimild eða dómi krafan byggir og þarf heimildaskjalið að fylgja beiðninni

Fyrirtaka eða beint í innsetningu

Sýslumaður fer yfir beiðni og ákveður hvort eigi að fara beint í innsetningu eða boða báða aðila til fundar þar sem málið verður tekið fyrir. 

Ef sýslumaður boðar til fundar upplýsir hann báða aðila um réttindi og skyldur og reynir að aðstoða við að leysa málið í góðu. Náist ekki sættir úrskurðar sýslumaður í málinu. 

Lögmætum réttindum komið á

Ef sækja á bíla eða aðrar eignir til að afhenda réttum eiganda, þarf fyrst að finna út hvar þær eignir eru niðurkomnar.  Sýslumaður sér ekki um að leita að eignum.  Oft er það þannig að ekki er vitað um staðsetningu þeirra muna sem gerðin snýst um.  Sá sem haft hefur muninn í sinni vörslu mætir oftast ekki til sýslumanns til að gefa upplýsingar um staðsetninguna, þrátt fyrir að honum sé það skylt.  Þegar þannig er háttað, þarf sá sem biður um innsetningu sjálfur að hafa uppi á því sem gerðin beinist að.  

Þegar eignin hefur verið afhent réttum eiganda er gerðinni lokið.  Sýslumaður bókar alltaf um framkvæmd gerða og afhendir svo eða sendir aðilum endurrit bókunar.

Lög og reglugerðir

Nánar um innsetningu í 73.gr. aðfararlaga nr. 90/1989

Sýslumenn

Sýslu­menn